Η διεθνής κοινότητα βρίσκεται αντιμέτωπη ταυτόχρονα με τη μεγαλύτερη διαταραχή στην ιστορία σε πετρέλαιο, φυσικό αέριο, ήλιο και λιπάσματα
Ένα σενάριο πρωτοφανούς οικονομικής αποσταθεροποίησης φαίνεται να διαμορφώνεται στη Μέση Ανατολή, καθώς ο πόλεμος με το Ιράν προκαλεί αλυσιδωτές επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία, με αναλυτές να κάνουν λόγο ακόμη και για «οικονομικό Αρμαγεδδώνα».
Από την έναρξη της σύγκρουσης ήταν σαφές ότι θα υπάρξουν επιπτώσεις.
Ωστόσο, το εύρος της κρίσης ξεπερνά κάθε προηγούμενο.
Η διεθνής κοινότητα βρίσκεται αντιμέτωπη ταυτόχρονα με τη μεγαλύτερη διαταραχή στην ιστορία σε πετρέλαιο, φυσικό αέριο, ήλιο και λιπάσματα.
Στην καρδιά της κρίσης βρίσκεται το Στενό του Hormuz, από το οποίο διέρχεται μεγάλο μέρος της παγκόσμιας ενεργειακής ροής.
Το Ιράν ελέγχει ουσιαστικά τη ναυσιπλοΐα στην περιοχή, περιορίζοντας δραστικά τη διέλευση πλοίων.
Ακόμη όμως και αν οι εχθροπραξίες σταματούσαν άμεσα, η επιστροφή στην κανονικότητα θα απαιτούσε χρόνια, λόγω των εκτεταμένων καταστροφών σε ενεργειακές υποδομές.
Έκρηξη τιμών στο πετρέλαιο
Οι τιμές πετρελαίου καταγράφουν συνεχή άνοδο, με χαρακτηριστικό παράδειγμα το Ντουμπάι, όπου η τιμή άγγιξε προσωρινά τα 166 δολάρια ανά βαρέλι — ιστορικό υψηλό.
Σε αντίθεση με το παρελθόν, όπου το πετρέλαιο του Ντουμπάι κινούνταν μεταξύ των τιμών Brent και West Texas, πλέον διαπραγματεύεται με σημαντικό premium.
Στη Σαουδική Αραβία, αξιωματούχοι εκτιμούν ότι αν η κρίση συνεχιστεί, οι τιμές μπορεί να ξεπεράσουν ακόμη και τα 180 δολάρια το βαρέλι.
Ένα τέτοιο σενάριο θα μπορούσε να προκαλέσει παγκόσμια ύφεση, καθώς οι οικονομίες δεν είναι σχεδιασμένες να αντέξουν τόσο έντονο ενεργειακό σοκ.
Κατάρρευση στην αγορά φυσικού αερίου
Παράλληλα, σοβαρό πλήγμα δέχεται και η αγορά υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG).
Το κολοσσιαίο ενεργειακό συγκρότημα Ras Laffan στο Κατάρ — υπεύθυνο για περίπου το 20% της παγκόσμιας παραγωγής LNG — υπέστη εκτεταμένες ζημιές από ιρανικά πλήγματα.
Ο διευθύνων σύμβουλος της QatarEnergy, Saad al-Kaabi, δήλωσε ότι η παραγωγή έχει μειωθεί κατά 17%, ενώ η πλήρης αποκατάσταση ενδέχεται να διαρκέσει από τρία έως πέντε χρόνια.
Αναλυτές προειδοποιούν ότι δεν υπάρχει εναλλακτική παραγωγική ικανότητα διεθνώς για να καλύψει το κενό.
Κρίση και στο ήλιο – πλήγμα στην τεχνολογία
Η σύγκρουση επηρεάζει ακόμη και το ήλιο, κρίσιμο στοιχείο για τη βιομηχανία ημιαγωγών.
Πριν τον πόλεμο, το Κατάρ παρήγαγε πάνω από το ένα τρίτο της παγκόσμιας προσφοράς.
Οι επιθέσεις στο Ras Laffan οδήγησαν σε διακοπή της παραγωγής, γεγονός που απειλεί να προκαλέσει χάος στον τεχνολογικό τομέα, καθώς το ήλιο είναι απαραίτητο για την ψύξη και την κατασκευή μικροτσίπ.
Εκρηκτική άνοδος στα λιπάσματα – απειλή για τρόφιμα
Ιδιαίτερα ανησυχητικές είναι οι εξελίξεις στον αγροτικό τομέα. Το Στενό του Hormuz αποτελεί βασική δίοδο για περίπου το 50% των παγκόσμιων λιπασμάτων ουρίας.
Το κλείσιμό του έχει ήδη εκτοξεύσει τις τιμές, λίγο πριν την περίοδο φύτευσης στο βόρειο ημισφαίριο.
Αγρότες, όπως ο Matt Frostic, προειδοποιούν ότι το κόστος λιπασμάτων έχει σχεδόν διπλασιαστεί μέσα σε λίγους μήνες.
Σε πολλές φτωχότερες χώρες, η πρόσβαση σε λιπάσματα ενδέχεται να καταστεί αδύνατη, γεγονός που θα οδηγήσει σε μείωση της παγκόσμιας παραγωγής τροφίμων και ενδεχόμενες ελλείψεις.
Σκιές νέας παγκόσμιας κρίσης
Την ίδια στιγμή, οι διεθνείς αγορές εμφανίζουν ανησυχητικές ενδείξεις.
Συνδυασμοί οικονομικών δεικτών που είχαν παρατηρηθεί πριν από την κρίση του 2008 επανεμφανίζονται, προκαλώντας έντονη νευρικότητα στους επενδυτές.
Η σύγκλιση υψηλών τιμών πετρελαίου, αποδόσεων ομολόγων και πιέσεων στις αγορές θυμίζει τις συνθήκες που προηγήθηκαν της κατάρρευσης της Lehman Brothers.
Ένας πόλεμος χωρίς άμεσο τέλος
Η προοπτική αποκλιμάκωσης παραμένει αβέβαιη.
Το Ιράν επιχειρεί να ασκήσει μέγιστη πίεση στη Δύση, ενώ οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εμφανίζονται αποφασισμένες να συνεχίσουν μέχρι την επίτευξη των στρατηγικών τους στόχων.
Όλα δείχνουν ότι η σύγκρουση δεν θα τελειώσει σύντομα — και οι συνέπειές της στην παγκόσμια οικονομία ενδέχεται να είναι βαθιές και μακροχρόνιες.
www.bankingnews.gr
Από την έναρξη της σύγκρουσης ήταν σαφές ότι θα υπάρξουν επιπτώσεις.
Ωστόσο, το εύρος της κρίσης ξεπερνά κάθε προηγούμενο.
Η διεθνής κοινότητα βρίσκεται αντιμέτωπη ταυτόχρονα με τη μεγαλύτερη διαταραχή στην ιστορία σε πετρέλαιο, φυσικό αέριο, ήλιο και λιπάσματα.
Στην καρδιά της κρίσης βρίσκεται το Στενό του Hormuz, από το οποίο διέρχεται μεγάλο μέρος της παγκόσμιας ενεργειακής ροής.
Το Ιράν ελέγχει ουσιαστικά τη ναυσιπλοΐα στην περιοχή, περιορίζοντας δραστικά τη διέλευση πλοίων.
Ακόμη όμως και αν οι εχθροπραξίες σταματούσαν άμεσα, η επιστροφή στην κανονικότητα θα απαιτούσε χρόνια, λόγω των εκτεταμένων καταστροφών σε ενεργειακές υποδομές.
Έκρηξη τιμών στο πετρέλαιο
Οι τιμές πετρελαίου καταγράφουν συνεχή άνοδο, με χαρακτηριστικό παράδειγμα το Ντουμπάι, όπου η τιμή άγγιξε προσωρινά τα 166 δολάρια ανά βαρέλι — ιστορικό υψηλό.
Σε αντίθεση με το παρελθόν, όπου το πετρέλαιο του Ντουμπάι κινούνταν μεταξύ των τιμών Brent και West Texas, πλέον διαπραγματεύεται με σημαντικό premium.
Στη Σαουδική Αραβία, αξιωματούχοι εκτιμούν ότι αν η κρίση συνεχιστεί, οι τιμές μπορεί να ξεπεράσουν ακόμη και τα 180 δολάρια το βαρέλι.
Ένα τέτοιο σενάριο θα μπορούσε να προκαλέσει παγκόσμια ύφεση, καθώς οι οικονομίες δεν είναι σχεδιασμένες να αντέξουν τόσο έντονο ενεργειακό σοκ.
Κατάρρευση στην αγορά φυσικού αερίου
Παράλληλα, σοβαρό πλήγμα δέχεται και η αγορά υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG).
Το κολοσσιαίο ενεργειακό συγκρότημα Ras Laffan στο Κατάρ — υπεύθυνο για περίπου το 20% της παγκόσμιας παραγωγής LNG — υπέστη εκτεταμένες ζημιές από ιρανικά πλήγματα.
Ο διευθύνων σύμβουλος της QatarEnergy, Saad al-Kaabi, δήλωσε ότι η παραγωγή έχει μειωθεί κατά 17%, ενώ η πλήρης αποκατάσταση ενδέχεται να διαρκέσει από τρία έως πέντε χρόνια.
Αναλυτές προειδοποιούν ότι δεν υπάρχει εναλλακτική παραγωγική ικανότητα διεθνώς για να καλύψει το κενό.
Κρίση και στο ήλιο – πλήγμα στην τεχνολογία
Η σύγκρουση επηρεάζει ακόμη και το ήλιο, κρίσιμο στοιχείο για τη βιομηχανία ημιαγωγών.
Πριν τον πόλεμο, το Κατάρ παρήγαγε πάνω από το ένα τρίτο της παγκόσμιας προσφοράς.
Οι επιθέσεις στο Ras Laffan οδήγησαν σε διακοπή της παραγωγής, γεγονός που απειλεί να προκαλέσει χάος στον τεχνολογικό τομέα, καθώς το ήλιο είναι απαραίτητο για την ψύξη και την κατασκευή μικροτσίπ.
Εκρηκτική άνοδος στα λιπάσματα – απειλή για τρόφιμα
Ιδιαίτερα ανησυχητικές είναι οι εξελίξεις στον αγροτικό τομέα. Το Στενό του Hormuz αποτελεί βασική δίοδο για περίπου το 50% των παγκόσμιων λιπασμάτων ουρίας.
Το κλείσιμό του έχει ήδη εκτοξεύσει τις τιμές, λίγο πριν την περίοδο φύτευσης στο βόρειο ημισφαίριο.
Αγρότες, όπως ο Matt Frostic, προειδοποιούν ότι το κόστος λιπασμάτων έχει σχεδόν διπλασιαστεί μέσα σε λίγους μήνες.
Σε πολλές φτωχότερες χώρες, η πρόσβαση σε λιπάσματα ενδέχεται να καταστεί αδύνατη, γεγονός που θα οδηγήσει σε μείωση της παγκόσμιας παραγωγής τροφίμων και ενδεχόμενες ελλείψεις.
Σκιές νέας παγκόσμιας κρίσης
Την ίδια στιγμή, οι διεθνείς αγορές εμφανίζουν ανησυχητικές ενδείξεις.
Συνδυασμοί οικονομικών δεικτών που είχαν παρατηρηθεί πριν από την κρίση του 2008 επανεμφανίζονται, προκαλώντας έντονη νευρικότητα στους επενδυτές.
Η σύγκλιση υψηλών τιμών πετρελαίου, αποδόσεων ομολόγων και πιέσεων στις αγορές θυμίζει τις συνθήκες που προηγήθηκαν της κατάρρευσης της Lehman Brothers.
Ένας πόλεμος χωρίς άμεσο τέλος
Η προοπτική αποκλιμάκωσης παραμένει αβέβαιη.
Το Ιράν επιχειρεί να ασκήσει μέγιστη πίεση στη Δύση, ενώ οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εμφανίζονται αποφασισμένες να συνεχίσουν μέχρι την επίτευξη των στρατηγικών τους στόχων.
Όλα δείχνουν ότι η σύγκρουση δεν θα τελειώσει σύντομα — και οι συνέπειές της στην παγκόσμια οικονομία ενδέχεται να είναι βαθιές και μακροχρόνιες.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών